Mezaliansowa Myszka to wywiad-rzeka z Marią Grodą Kowalską córką księżniczki Teresy Czartoryskiej, owocem jej małżeństwa z Janem Kowalskim. Przed II wojną światową związek przedstawicielki jednego z najświetniejszych rodów arystokratycznych Rzeczpospolitej ze zwykłym Kowalskim, choć ze szlacheckiej rodziny, byłby zapewne niemożliwy. Mezalians mawiano by w kręgach wysoko urodzonych. Księżniczka Teresa Czartoryska, córka ordynata sieniawskiego i gołuchowskiego Adama Ludwika i jego żony Marii Ludwiki z Krasińskich oraz Jan Kowalski pobrali się jednak tuż po wojnie, w zupełnie innej rzeczywistości. Opowieść ich najstarszej córki Marii to podróż nie tylko przez historię trudnego związku jej rodziców, ale także przez powojenną historię Polski i Polaków, skomplikowaną i tragiczną; przez świat, w którym świetne pochodzenie nie torowało drogi do lepszego życia, a w Polsce Ludowej było wręcz skazą. Tytułowa Mezaliansowa Myszka, czyli Maria, doświadczyła wielu okrucieństw losu. Dzieciństwo naznaczone uwięzieniem ojca jako wroga ludu, trudne relacje z matką, ucieczka we wczesne małżeństwo i macierzyństwo, dojrzałość w zupełnie nieznanym i obcym, choć z pozoru wygodnym życiu w Szwajcarii. Oto opowieść o tym, jak hartowała się Myszka, owoc mezaliansu księżniczki Czartoryskiej i Janka Kowalskiego, parafrazując tytuł znanej powieści realizmu socjalistycznego.