Działania Stolicy Apostolskiej w trakcie wojny, w latach gdy Rzym okupowany był przez wojska niemieckie, zebrały we Włoszech i poza granicami chóralne pochwały i dowody podziwu dla akcji, która objęła wiele tysięcy prześladowanych. Do tego uroczystego i zgodnego głosu uznania przyłączyli się lewicowi politycy, którzy również znaleźli schronienie wewnątrz watykańskich i klasztornych murów.

Dopóki Pius XII żył, panowało zgodne przekonanie, że jest obrońcą Żydów. Temat „milczenia” zrobił się głośny dopiero po wystawieniu sztuki Rolfa Hochhutha pt. Namiestnik, której premiera odbyła się 20 lutego 1963 r. w teatrze Kurfürstendamm w Berlinie. W dramacie tym ostrożność papieża Pacellego została przedstawiona jako tchórzostwo i współuczestnictwo w zbrodniach holokaustu. Od tego czasu zaczęto poszukiwać tych fragmentów biografii Piusa XII, które miałyby świadczyć o jego pronazistowskich poglądach.

Pius XII to postać niezwykła, jednak w świadomości współczesnego człowieka spowita mgłą czarnej legendy – oszczerstw i kłamstw związanych z postawą i czynami tego papieża wobec zagłady Żydów podczas drugiej wojny światowej. Andrea Tornielli, znakomity dziennikarz, pisarz, watykanista rozprawia się z tym wszystkim w tej pasjonującej książce, opartej o materiały źródłowe – niepodważalne dokumenty i relacje wiarygodnych świadków.