Szmul Rozensztajn (1889-1944), nauczyciel i dziennikarz, trafił do łódzkiego getta w 1940 roku. W 1941 roku zatrudniono go w Wydziałach Ewidencji. Prawdopodobnie przez cały okres istnienia łódzkiego getta był też osobistym sekretarzem Rumkowskiego. Od lutego 1941 roku do stycznia 1942 roku prowadził sekretarski notatnik będący nie tylko niezwykłym, faktograficznie bezcennym zapisem działalności Rumkowskiego, ale i unikatową, bo osobistą relacją ukazującą 'Prezesa' jako człowieka przejmująco bezsilnego, miotanego wewnętrznymi wątpliwościami, rozdartego między powinnością obrony współbraci Żydów a obowiązkiem posłuszeństwa wobec niemieckich rozkazów. sakriti opis